Họa sĩ Lê Trí Dũng – người vẽ ngựa nhiều nhất Việt Nam

Góc Kiều bào Gương mặt việt

Thứ 3, 25/02/2014 14h7

NETVIET - Cả cuộc đời với những chú ngựa, ông thể hiện niềm đam mê của mình qua những tờ giấy. Họa sĩ Lê Trí Dũng được nhắc đến là người vẽ tranh ngựa nhiều nhất Việt Nam.

 

 

Họa sĩ Lê Trí Dũng

 

Thừa hưởng tố chất hội họa và được giáo dưỡng từ cha, ông đem hết mê đắm của mình dành cho ngựa. Nên trong tranh của ông chỉ có ngựa mà thôi. Chỉ cần mực tàu, bút lông, trong vài phút ông đã có thể sáng tác một tác phẩm mới. Bức tranh lâu nhất mà ông từng vẽ cũng vỏn vẹn có hai ngày. Chính vì phong cách vẽ ngựa rất riêng, đường nét đơn giản khoáng đạt nhưng hàm chứa sự lắng sâu suy tư hay thăng hoa cảm xúc đã làm mê mẩn biết bao người thưởng tranh.

 

Ngựa trong tranh của Lê Trí Dũng rất dễ nhận ra bởi nhiều đặc điểm ông hay sử dụng 3 gam màu chủ đạo là đỏ, trắng và đen, trong tranh của ông chỉ tập trung vào vẽ ngựa, hiếm có bối cảnh phụ trợ xung quanh. Ngựa của Lê Trí Dũng không còn là của riêng nữa mà đã trở thành những ước mơ bay bổng, những ngao du ngạo nghễ cõi mơ siêu thoát giữa biển đời trần tục và đau đáu những khát vọng khôn nguôi…

 

Phóng viên (PV): Xin chào họa sĩ Lê Trí Dũng! Dưới góc độ của một người họa sĩ theo ông con ngựa có ý nghĩa như thế nào trong đời sống của người dân Việt?

 

Họa sĩ Lê Trí Dũng: Con ngựa trong đời sống của người dân Việt có ý nghĩa hết sức mật thiết. Con ngựa trong tâm linh thì gắn với việc đền thờ, miếu, xã tắc. Trong đời sống dân gian, con ngựa đều xuất hiện như trong việc cày cấy, giao thông vận tải, thồ hàng hay trong ngay các lễ hội đua ngựa con ngựa cũng không thể vắng bóng được.

 

PV: Nằm trong khuôn khổ Hội Xuân năm 2014 với chủ đề “Những dấu ấn lịch sử năm Giáp Ngọ” và được biết là hồi tháng một vừa qua ông cũng đã tổ chức cuộc triển lãm tranh tại trung tâm triễn lãm Vân Hồ để tổ chức cuộc triển lãm về những bức tranh về ngựa. Ông đã vẽ những bức tranh như thế nào để góp phần tạo nên những dấu ấn đó?

 

Họa sĩ Lê Trí Dũng: Trên diện tích phòng treo 200m2 rất rộng và thoáng thì tôi phải triển khai làm sao cho số tranh ngựa vừa đẹp, nó không bị loãng quá mà cũng không bị chật quá! Thì tôi chọn con số 60. Tất cả những bức tranh treo trong phòng triển lãm đó đều xoay quanh chủ đề là Mã đáo thành công. Năm Giáp Ngọ này là một năm mà dân tộc ta đứng trước thử thách lớn về kinh tế, về mọi mặt rất cần có một sự hỗ trợ về tâm linh. Hình tượng con ngựa đến và đem lại sự thắng lợi cho đất nước cho đời sống nhân dân của chúng ta. Chính vì thế tôi chọn chủ đề là mã đáo thành công. Vì chủ đề này mà tất cả con ngựa ấy đa phần là phải nói đến sự phi mã, bay bổng, thăng tiến, phấn đấu để làm sao đạt được mong ước, chủ đích, kế hoạch mà nhân dân Việt Nam muốn hướng tới trong đó có những người yêu tranh ngựa.

 

PV: Tại sao ông lại chọn con số 60?

 

Họa sĩ Lê Trí Dũng: Con số 60 đứng về góc độ tâm linh học là con số tròn của vòng hoa giáp. Tức là nếu như năm nay là năm Giáp Ngọ thì tức là 60 năm nữa sẽ đến một Giáp Ngọ. Do sự luân chuyển quay vòng của thiên can và địa chi.

 

PV: Được biết các bức tranh mà ông cho triển lãm trong cuộc triễn lãm vừa qua được vẽ trên chất liệu là giấy dó quét điệp và mực tàu. Ông có thể lý giải vì sao ông lại chọn những chất liệu này?

 

Họa sĩ Lê Trí Dũng: Trong cuộc đời vẽ ngựa của tôi, tôi đã thử qua nhiều chất liệu rồi. Nhưng chỉ khi tôi dừng lại ở chất liệu mực tàu trên giấy dó thì mới nói lên được thần thái con ngựa một cách hữu ích, đúng nhất. Vẽ một bức sơn mài mất khoảng 2 đến 3 tháng, mất thời gian ủ qua các tầng lớp, dán vàng, dán bạc, phủ… Nhưng mà chỉ mất 30 phút hoặc 1 tiếng thì một bức tranh trên mực tàu giấy gió đã hình thành xong rồi. Chính vì lẽ đó mà nó gây được hiệu quả rất thoáng, phóng bút, thần tốc và bay thoáng hoạt. Chất liệu ấy nó rất hợp với hình thái con ngựa hơn các chất liệu khác. Bởi vậy, qua thời gian sang lọc dần dần tôi sử dụng rất nhiều chất liệu mực tàu trên giấy dó.

 

PV: Là một người sở hữu 6000 bức tranh do chính ông vẽ ra và trong cuộc triễn lãm vừa qua thì ông cũng triển lãm 60 bức tranh! Ông có thấy mình có duyên với con số 6 không?

 

Họa sĩ Lê Trí Dũng: Con số 6 là một con số, tình cờ nó rất là có duyên. Con ngựa đầu tiên tôi học trong đời là khi tôi học lớp 1. Hoàn toàn là để vẽ tặng sinh nhật cho bạn thôi! Ngày đấy mình vẽ qua tranh truyện Tam quốc của Trung Quốc, có một nhân vật nổi tiếng là ông quan Văn Trường ông này sử dụng một con ngựa tên là ngựa Xích Thố. Con ngựa này toàn thân đỏ như lửa, không có một có một cái long nào lẫn vào đây và một ngày đi được ngàn dặm. Chính vì toàn thân đỏ như lửa nó làm cho tâm hồn một đứa trẻ như tôi vô cùng xúc động và tôi vẽ con ngựa đầu tiên trong đời. Tôi vẽ bằng bút chì xanh đỏ đó là con ngựa xích thố khi mới có 6 tuổi thì cũng rất là ngẫu nhiên lại rơi vào con số 6.

 

PV: Vẽ về ngựa có phải là đề tài đầu tiên mà ông chọn lựa để theo đuổi con đường hội họa chuyên nghiệp hay không?

 

Họa sĩ Lê Trí Dũng: Con ngựa không phải là cái đề tài mà tôi chọn lựa đầu tiên. Đề tài đầu tiên của tôi là đề tài dành cho những người lính. Đến năm 1983 một trong những đề tài mà phải vật lộn bươn chải, tôi vẽ về truyện Kiều của Nguyễn Du. Tôi vẽ Từ Hải và Thúy Kiều đang ngồi cạnh nhau đằng sau lưng Từ Hải có một con ngựa. Con ngựa ấy rất là khí thế, nó đang “hí”, đang chờ đợi ở ngoài cửa doanh trại của tướng công Từ Hải. Một người Mỹ khi mua bức tranh đó của tôi thì nói rằng: Tôi mua bức tranh này không phải vì đôi trai gái đang ngồi phía trước đâu mặc dù họ cũng rất là đẹp. Tôi mua bức tranh này chính là vì con ngựa đứng đằng sau đấy. Con ngựa quả là đẹp. Và tôi chợt nghĩ trong một khoảng khắc là tại sao lại mình lại không tách con ngựa ra để thành một bức tranh riêng về nó mà lại cứ phải gắn nó với đôi trai gái này. Và từ sau hôm đó, tôi bắt đầu vẽ ngựa rất nhiều.

 

 

PV: Khi xem tranh của ông thì tôi thấy con ngựa của ông không hiện diện thuần túy và cũng không tả thực cho dù ông có vẽ đẹp và trau chuốt đến mức nào đi chăng nữa. Vậy thì tại sao ông lại chọn phong cách này để thể hiện niềm đam mê của mình đối với ngựa?

 

Họa sĩ Lê Trí Dũng: Phong cách không một ai quyết đinh được. Phong cách là do nhân cách, tư cách đời sống, sinh hoạt hằng ngày và do cả số phận quyết định. Tất cả những cái nó tụ hợp lại, dồn góp lại và hun đúc lại để trở thành một phong cách. Anh em trong giới thì có nói là phong cách của tôi là một phong cách mạnh mẽ, phóng khoáng. Trong đời sống riêng tư hằng ngày đấy cũng chính là cá tính của tôi.

 

PV: Ông có thể chia sẻ một kỉ niệm nào đó mà ông nhớ nhất về bức tranh ngựa được không ạ?

 

Họa sĩ Lê Trí Dũng: Đó là những người chơi tranh ngựa và những người yêu mến tranh ngựa của mình họ đã từng bỏ tiền ra để mua tranh của tôi và mục đích là để thỏa mãn cái thú chơi của họ. Nhưng đồng thời cũng là để góp phần nào đó để họa sĩ tiếp tục sáng tạo tiếp. Trương Nhuận - Giám đốc nhà hát tuổi trẻ - một trong những người rất quý tranh của tôi, ông đã mua tới gần 100 bức tranh ngựa. Có những bức to bằng cái chiếu. Có những bức treo ở nhà riêng, văn phòng làm việc từ tầng một đến tầng 4 của ông ấy.

 

 

PV: Được biết là trong năm vừa qua, ông có cho ra mắt một quyển sách mà trong đó có sưu tập tất cả bức tranh mà ông đã vẽ để nhằm đáp ứng những nhu cầu của người xem tranh cũng như những người thưởng lãm tranh của họa sĩ Lê Trí Dũng. Ông có thể giới thiệu về quyển sách này của mình được không ạ?

 

Họa sĩ Lê Trí Dũng: Đây là quyển sách ra đời trước khi triển lãm. Nó là một món quà đến những bạn đọc yêu tranh ngựa. Trong này nó có 72 bức. Quyển sách này là quyển sách in về ngựa đầu tiên của tôi chính vì thế trong lúc lựa chọn là bức nào sẽ được vào là cả một sự cân nhắc. Trong này có những bức tôi vẽ cách đây gần 30 năm rồi nhưng mà có những bức vừa mới vẽ cách đây khoảng mấy hôm. Chính vì thế mà các phong cách, các dòng chảy thời gian nó lẫn lộn cả vào với nhau. Và đấy cũng là chủ ý mà tôi cố tình để đem đến cho người xem. Tôi không bố cục quyển sách theo thời gian. Tôi cho nó lẫn lộn để cho nó thành một bố cục rất là phong phú. Đem cho người xem một cảm giác độc đáo.

 

PV: Ông có thể chia sẻ dự định của ông trong thời gian sắp tới cũng như trong tương lai là gì được không?

 

Họa sĩ Lê Trí Dũng: Trong tương lai nếu có điều kiện, tôi có dự định là sẽ triển lãm những con ngựa Việt Nam này đi về phía Nam hoặc là có thể ra khỏi biên giới để nhân dân và đồng bào xa Tổ quốc có thể chiêm ngưỡng những con ngựa này. Nếu có thể nữa thì mình lại in cuốn ngựa tập hai. Giới thiệu những bức tranh ngựa mà tôi vẽ sau cuộc triễn lãm này và nó rất là khác những con ngựa đã triển lãm. Để làm sao thấy rằng trên con đường đi tìm hình tượng hội họa mới chỉ với con ngựa thôi mà người nghệ sĩ có thể tìm thấy rất nhiều cái mới mà không bao giờ dừng lại.

 

PV: Rất cảm ơn ông đã dành thời gian VTC10-NETVIET.

 

Hồng Quyên